حجت‌الاسلام حسین مقدس ضمن تبریک فرارسیدن هفته وحدت و ایام ولادت پیامبر اکرم (ص) و امام صادق (ع)، به تبیین ابعاد مختلف این هفته و ضرورت اتحاد میان مسلمانان پرداخت و با اشاره به ابتکارِ راهگشایِ امامِ خمینی (ره) در نام‌گذاریِ این ایامِ مبارک، آن را نه یک بازهٔ زمانیِ صرف، بلکه نمادِ تحول‌آفرینی در گفتمانِ امتِ اسلامی دانست و اظهار داشت: هفتهٔ وحدت، فرصتی ارزشمند برایِ به‌تصویرکشیدنِ آموزه‌های نابِ اسلام در ساحتِ برادری و مساوات است.

وی ادامه داد: تمامیِ کسانی که به وحدانیتِ خداوند و رسالتِ ختمی‌مرتبهٔ محمدِ مصطفی (ص) گواهی می‌دهند، علی‌رغمِ تنوعِ مذاهبِ فقهی و کلامی، می‌توانند با تأسی از مشترکاتِ اعتقادی، در صفی واحد و در برابرِ دشمنانِ مشترکِ دین، ایستادگی کنند و این همان حبل‌اللهِ متین است که خداوند به تمسکِ بدان فرمان داده است.

عضو هیأت علمیِ دانشگاهِ علوم و معارفِ قرآن کریم، با استناد به آیاتِ محکماتِ کتابِ الهی، وحدت را نه صرفاً یک راهکارِ سیاسی، بلکه غایتِ قصوایِ بعثتِ انبیا و هدفِ نهاییِ ادیانِ الهی در سیرِ تکاملیِ انسان معرفی کرد و افزود: «خدایِ متعال در آیاتی همچون “قُلْ یَا أَهْلَ الْکِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ کَلِمَهٍ سَوَاءٍ بَیْنَنَا وَبَیْنَکُمْ”، همگان را به یک نقطهٔ کانونی و مشترک فرا می‌خواند و از پراکندگی و نزاع‌های نکوهیده، که ریشه در هواهای نفسانی و تعصباتِ جاهلی دارد، بازمی‌دارد. این دعوت، نه فقط خطاب به اهلِ کتاب، که الگویی جاودان برایِ تمامِ موحدانِ عالم است.

مقدس در ادامه، با نقلِ قولی حکیمانه از استادِ شهید، مرتضی مطهری، از مرحومِ کاشف‌الغطاء، به این حقیقتِ جاودانه اشاره کرد که بنی‌الاسلام علی کلمتین: کلمه توحید و کلمه طاغوت؛ یعنی شالودهٔ استوارِ اسلام بر دو محورِ اساسیِ خداباوریِ ناب و توحیدِ عبادی و جامعه‌سازیِ متحد و منسجم در تقابل با طواغیت و قدرت‌های ستمگر استوار گشته است. بنابراین، اتحادِ امت، نه یک امرِ فرعی، که در عرضِ توحید و هم‌سنگِ آن در بنایِ دین به شمار می‌آید.

وی با تأکید بر آیهٔ شریفه “وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ”، هشدار داد که استکبارِ جهانی، به‌ویژه آمریکا و رژیمِ صهیونیستی، با هدفِ زدودنِ “ریح” (عزت، شوکت و هیبت) از پیکرهٔ امتِ اسلامی، همواره به دنبالِ دامن‌زدن به اختلافاتِ مذهبی و قومی هستند و خاطرنشان کرد: در عصرِ حاضر، شاهدِ آن هستیم که دشمنان با پروژهٔ ایران‌هراسی و تشدیدِ شکاف‌های طائفی، به دنبالِ تضعیفِ کشورهایِ اسلامی و سلطهٔ مجددِ خود بر منطقه هستند. متأسفانه، برخی از کشورهایِ منطقه، از بیرون تحریک می‌شوند و ناآگاهانه یا غرض‌آلود، این توطئه‌های کهنه را پیش می‌برند؛ غافل از اینکه اختلافِ شیعه و سنی، تنها به سودِ صهیونیسم و اربابانِ استکبار تمام می‌شود.

این استادِ حوزه و دانشگاه، با بیان اینکه قرآنِ کریم مؤمنان را به “اخوتِ ایمانی” دعوت می‌کند، بر لزومِ گذر از جزئی‌نگری‌هایِ عقیم تأکید کرد و افزود: آیاتِ شریفه “إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ” و “وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا” دلالت بر این دارد که وحدت، یک اصلِ متقنِ قرآنی و فراتر از مناقشاتِ فقهی و مذهبیِ ظاهری است. نگاهِ ما باید از تعصباتِ جزئی و حاشیه‌ای فراتر رفته و بر اصولِ محکمِ توحیدی، اخلاقِ نبوی و ارزش‌هایِ کلانِ انسانی متمرکز شود. رویکردِ عرفانیِ قرآن، رسیدن به “نورِ واحد” الهی در پرتوِ اتفاقِ کلمه است.

مقدس در تبیینِ سیرهٔ عملیِ پیشوایانِ دین، به نقشِ بی‌بدیلِ امامِ صادق (ع) در تقریبِ مذاهب پرداخت و گفت: آن حضرت با بنیان‌گذاریِ مکتبِ علمیِ جعفری که بالغ بر چهار هزار راوی، محدث و مجتهد را در بوتهٔ خود پرورش داد، زمینه‌سازِ وحدتِ فکری و هم‌اندیشیِ عالمانه در جهانِ اسلام شدند. به گونه‌ای که بزرگانِ مذاهبِ اهلِ سنت، همچون ابوحنیفه، خود را وامدارِ تعالیم و رهنمودهایِ آن امامِ همام می‌دانستند. این نه یک همگراییِ سطحی، که یک پیوندِ عمیقِ معرفتی و ارج‌نهادن به “علومِ آلِ محمد” (ص) است که افق‌هایِ اجتهاد را وسعت بخشید.

وی با یادآوریِ نقشِ بی‌بدیلِ مرجعیتِ شیعه در پروژهٔ تقریبِ مذاهب، به مجاهدت‌هایِ کم‌نظیرِ مرحومِ آیت‌اللهِ العظمیِ بروجردی (ره) در تعامل با علمایِ بزرگِ اهلِ سنت، از جمله شیخِ محمودِ شلتوت، شیخِ الازهر، اشاره کرد و افزود: این همگراییِ تاریخی، صرفاً یک دیپلماسیِ سیاسیِ زودگذر نبود، بلکه ریشه در باورهایِ قلبی و عمیقِ دینی داشت و بر اساسِ قاعدهٔ فقهی الزام و تئوریِ اشتراکِ کلمه شکل گرفته بود. همان‌گونه که بنیان‌گذارِ کبیرِ انقلاب امام خمینی (ره) تأکید می‌فرمودند، این وحدت، یک تاکتیکِ تاکتیکی و انفعالی نیست، بلکه یک ایمانِ راسخِ قلبی، یک راهبردِ دائمی و یک ضرورتِ حیاتیِ وجودی برایِ امتِ اسلامی است که در غیرِ آن، ذهابِ ریح و اضمحلالِ تدریجیِ هویتِ دینی رخ خواهد داد.

عضو هیأت علمیِ دانشگاهِ علوم و معارفِ قرآن کریم، با عطفِ نظر به مسئلهٔ فلسطین به عنوانِ مصداقِ عینیِ ضرورتِ وحدت، تأکید کرد: امروز در غزه و کرانهٔ باختری، مسلمانانی از هر مذهب و قومیتی، در کنارِ یکدیگر و در برابرِ دشمنِ مشترک ایستاده‌اند و صحنه‌هایی از مقاومتِ بی‌نظیر را رقم می‌زنند. این بزرگ‌ترین و گویاترین کلاسِ عملیِ وحدتِ اسلامی است.

مقدس تصریح کرد: در آن میدانِ خون و آتش، نه شیعه شناخته می‌شود و نه سنی، بلکه همه با شعارِ لبیک یا رسول‌الله و لبیک یا قدس در یک صفِ واحد قرار گرفته‌اند و این نشان می‌دهد که استکبار، تنها از امتِ واحده بیم دارد. اگر در دیگر نقاطِ جهانِ اسلام نیز همین نگاه حاکم شود، عزتِ نظامی و سیاسیِ امت به حدِّ اعلا می‌رسد و دشمنان، جرأتِ هیچ تعرضی را به خود نخواهند داد.

وی در ادامه با هشدار نسبت به اشکالِ نوینِ تفرقه‌افکنی در فضایِ مجازی و رسانه‌هایِ اجتماعی، بر ضرورتِ جهادِ تبیین و روایت‌گریِ صحیح تأکید کرد و گفت: دشمنانِ امروز با ابزارهایِ پیشرفته‌تری نسبت به گذشته عمل می‌کنند. آنها با تولیدِ محتواهایِ تحریک‌آمیز، کلیپ‌هایِ ویدئویی و شایعه‌پراکنیِ هدفمند، به دنبالِ عمیق‌ترکردنِ کینه‌هایِ مذهبی و بازتولیدِ روایت‌هایِ جعلی از صدرِ اسلام هستند. نخبگان، روشنفکران و رسانه‌هایِ متعهد، وظیفه دارند که با زبانی حکیمانه و مستند، حقایقِ مشترک را پررنگ کرده و نقاطِ اختلافِ فقهی را در چارچوبِ احترام و گفت‌وگوهایِ تخصصی قرار دهند و نگذارند که شیعه و سنی در دامِ دشمنِ قسم‌خورده بیفتند.

عضو هیأت علمیِ دانشگاهِ علوم و معارفِ قرآن کریم با تأکید بر انتقالِ پیامِ وحدت به نسلِ جوان و نوجوان، که تشنهٔ هویت و معنا هستند، پیشنهادهایِ کاربردی‌ای ارائه داد و خاطرنشان کرد: نسلِ جدید، با وجودِ همهٔ هجمه‌هایِ رسانه‌ای، بصیرت‌پذیر است. ما باید با زبانِ روز، هنر، فیلم، پادکست و بازی‌هایِ رایانه‌ای، مفاهیمِ عمیقِ اخوت و برادری را به آنان بیاموزیم. دانشگاه‌ها، حوزه‌هایِ علمیه و مدارس باید درسِ تقریبِ مذاهب را نه به صورتِ متونِ خشک، بلکه به عنوانِ یک مهارتِ زیستی و اجتماعی در سرفصل‌هایِ آموزشی بگنجانند. همچنین رسانهٔ ملی و محلی، موظف به تصویرکشیدنِ گفت‌وگوهایِ علمی و صمیمیِ عالمانِ شیعه و سنی هستند. چراکه پیکرهٔ واحدِ اسلام، امروز بیش از هر زمانِ دیگری به این هم‌دلی نیاز دارد.

مقدس با قرائتِ دعایِ وحدت و آرزویِ تعجیل در فرجِ حضرتِ ولیِّ عصر (عج) – که به فرمودهٔ روایات، محورِ اعظمِ وحدتِ جهانیِ اسلام و برپاکنندهٔ عدالتِ جهانی خواهند بود – بر این نکتهٔ محوری تأکید کرد: هفتهٔ وحدت، صرفاً یک مناسبتِ تقویمی نیست، بلکه یک میثاقِ دوباره با آرمان‌هایِ نبوی و علوی است؛ آرمان‌هایی که در آن، عزتِ مسلمانان در گروِ برادریِ قلبی و همدلیِ صادقانهٔ آنان است. این برادری، نه با شعارِ توخالی، بلکه با عملِ مجاهدانه، ایثارِ فی‌سبیل‌الله و تمسکِ همزمان به ثقلین (قرآن و عترت) محقق می‌شود.

وی در پایان گفت: نظامِ جمهوریِ اسلامیِ ایران از ابتدایِ پیروزیِ شکوهمندِ خود، بر محورِ بزرگ‌نماییِ مشترکات و پرهیز از تفرقه استوار بوده و امروز نیز بر عهدِ خویش باقی است. امید که با برکتِ این ایامِ فرخنده، همگی بر دشمنانِ زمانه غلبه کرده و در مسیرِ تحققِ جامعهٔ موعودِ قرآنی گام برداریم و زمینه‌سازِ ظهورِ منجیِ عالم‌بشریت باشیم؛ چرا که و إنّ هذه اُمَّتُکم اُمّهً واحدهً و أنا ربُّکم فاتَّقون.