• تاریخ انتشار : 1400/08/02 - 12:19
  • تعداد بازدید : 97
  • زمان مطالعه : 6 دقیقه
عضو هیآت علمی دانشکده علوم قرآنی قم تشریح کرد:

اخلاق پیامبر صلی الله علیه و آله در قرآن

عضو هیآت علمی دانشکده علوم قرآنی قم به بیان ویژگی های پیامبر از بعد اخلاقی در قرآن پرداخت.

با عرض سلام و ادب و احترام وتبریک ولادت به گزارش ایحا، حجت الاسلام والمسلمین حسینی زاده عضو ایآت علمی دانشکده علوم قرآنی قم در گفت و گو با خبرنگار ایحا به بیان ویژگی های رفتاری و اخلاقی پیامبر اکرم اسلام از منظر قرآن کریم پرداخت.
وی ضمن عرض تبریک بمناسبت ایام ولادت با سعادت نبی مکرم اسلام و امام جعفر صادق علیه السلام اظهار کرد: یکی از برجستگی های  پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله وسلم که خداوند آن حضرت را به رحمة للعالمین توصیف کرده است،  اخلاق نیکوی آن حضرت است که در قرآن کریم نیز در آیات متعددی به این ویژگی آن حضرت تصریح شده است. خدای متعال در آیه چهار سوره مبارکة قلم خطاب به آن حضرت مى‏ فرماید: «تو صاحب اخلاق عظیم و برجسته‏اى هستى»؛(و إنک لعلى خلق عظیم؛ قلم/4‏).اخلاقى که عقل در آن حیران است، لطف و محبتى بى‏نظیر، صفا و صمیمیتى بى‏مانند، صبر و استقامت و تحمل و حوصله‏اى توصیف ناپذیر و همین ویژگی اخلاقی آن حضرت سبب جذب مردم به اسلام و پذیرش آن شد. آن حضرت در مقابل آزارهای مشرکان آن ها را اندرز مى‏داد و در برابر ناسزاهای که به آن حضرت می گفتند، آن حضرت برایشان دعا می فرمود.
حجت الاسلام حسینی زاده افزود: " خلق" از ماده" خلقت" به معنى صفاتى است که از انسان جدا نمى‏شود و همچون خلقت و آفرینش انسان مى‏گردد. بعضى از مفسران خلق عظیم پیامبر ص را به « صبر در راه حق، و گستردگى بذل و بخشش، و تدبیر امور، و رفق و مدارا، و تحمل سختیها در مسیر دعوت به سوى خدا، و عفو و گذشت، و جهاد در راه پروردگار، و ترک حسد و حرص» تفسیر کرده‏اند. مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر این آیه می فرماید: هر چند این آیه شریفه به خودى خود حسن خلق رسول خدا (ص) را مى‏ستاید، و آن را بزرگ مى‏شمارد، لیکن با در نظر گرفتن خصوص سیاق، به خصوص اخلاق پسندیده اجتماعی آن حضرت نظر دارد، اخلاقى که مربوط به معاشرت است، از قبیل استوارى بر حق، صبر در مقابل آزار مردم و خطاکاریهاى اراذل و عفو و اغماض از آنان، سخاوت، مدارا، تواضع و امثال اینها.
وی با اشاره به بیان ائمه اطهار علیهم السلام و سایر بزرگان در این خصوص، اظهار کرد: امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند رسول خویش را به اخلاق نیک و پسندیده مخصوص گردانید، شما هم خود را بیازمایید، اگر آن اخلاق نیک در شما بود خدای را سپاس گفته و از او بخواهید تا آن را در شما بیفزاید. سپس امام علیه السلام آن‌ها را بدین ترتیب ده خصلت شمرد: یقین، قناعت، صبر، شکر، بردباری، خوش‌خلقی، سخاوت، غیرت، شجاعت و جوانمردی.سعید بن هشام می‌گوید: « از عایشه از اخلاق پیامبر ص سؤال کردم ، پاسخ داد: مگر قرآن نخوانده‌ای؟ گفتم: چرا. گفت: اخلاق پیامبر همانست؛ یعنی تمام اخلاق پسندیده قرآنی را عمل می‌فرمود.
پس از بازگشت مسلمانان از احد کسانى که از جنگ‏فرار کرده بودند، اطراف پیامبر ص را گرفته و ضمن اظهار ندامت تقاضاى عفو و بخشش کردند.پیامبر ص با آغوش باز، خطاکاران توبه‏کار را پذیرفت. در آیه 159 آل عمران خداوند به یکی از مزایاى فوق العاده اخلاقى پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم  اشاره فرموده و مى‏فرماید: در پرتو رحمت و لطف پروردگار، تو با مردم مهربان شدى در حالى که اگر خشن و تندخو و سنگدل بودى از اطراف تو پراکنده مى‏شدند.
عضو هیآت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم بیان کرد: در تفسیر نمونه آمده است:« فظّ در لغت به معنى کسى است که سخنانش تند و خشن است، و غلیظ- القلب به کسى میگویند که سنگدل است و عملا انعطاف و محبتى نشان نمى‏دهد؛ بنا بر این،«فظّ» غالبا در مورد خشونت در سخن و «غلیظ القلب» در مورد خشونت در عمل به کار مى‏رود و به این ترتیب خداوند اشاره به نرمش کامل پیامبر ص و انعطاف او در برابر افراد نادان و گنهکار مى‏کند. خداوند در آیه 128سوره برائت نیز روى سخن را به مردم کرده، مى‏گوید:" پیامبرى از خودتان به سوى شما آمد؛« (لقد جاءکم رسول من أنفسکم‏). تعبیر «من انفسکم» به جای « منکم» اشاره به شدت ارتباط پیامبر ص با مردم دارد، گویى پاره‏اى از جان مردم و از روح جامعه در شکل پیامبر ص ظاهر شده است؛ لذا تمام دردهاى آنها را مى‏داند، از مشکلات آنان آگاه است، و در ناراحتی ها و غم ها و اندوه ها با آنان شریک مى‏باشد، و با این حال تصور نمى‏شود سخنى جز به نفع آنها بگوید و گامى جز در راه آنها بردارد افزون بر این در آین آیه پس از ذکر این صفت (من أنفسکم‏) به چهار صفت دیگر از صفات ممتاز پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم که در تحریک عواطف مردم و جلب احساساتشان اثر عمیق دارد اشاره مى‏کند.
نخست مى‏گوید: هر گونه ناراحتى و زیان و ضررى به شما برسد براى او سخت ناراحت کننده است (عزیز علیه ما عنتم‏). و دیگر اینکه« او سخت به هدایت شما علاقمند است»، و به آن عشق مى‏ورزد، (حریص علیکم‏). «حرص» در لغت به معنى شدت علاقه به چیزى است، و جالب اینکه در این آیه به طور مطلق مى‏گوید:«حریص بر شما است» نه سخنى از هدایت به میان مى‏آورد و نه از چیز دیگر، اشاره به اینکه به 
هر گونه خیر و سعادت شما  و به هر گونه پیشرفت و ترقى و خوشبختیان عشق مى‏ورزد (و به اصطلاح حذف متعلق دلیل بر عموم است).
حجت الاسلام حسینی زاده افزود: سپس سومین و چهارمین صفت آن حضرت را بیان می کند که آن حضرت نسبت به مؤمنان رءوف و رحیم است. (بالمؤمنین رؤف رحیم‏). نه تنها اخلاق آن حضرت در اجتماع برترین بود اخلاق آن حضرت در خانه نیز چنین بود؛ وقتی از عایشه، سؤال  کردند اخلاق پیامبر ص در محیط خانه چگونه بود؟ پاسخ داد: خوش‌خوترین مردمان بود. نه دشنام می‌داد و نه بدزبانی می‌کرد و نه در کوچه و بازار، هیاهو به راه می‌انداخت و نه بدی را به بدی جبران می‌کرد؛ بلکه می‌بخشید و گذشت می‌کرد. از این رو  خداوند در قرآن خطاب به مؤمنان می فرماید: قطعا در گفتار و رفتار رسول خدا اقتداى نیکویى براى شماست. اقتدا به رسول خدا از عهده همه مدعیان ایمان برنمى‏آید، بلکه آن‏کسى پیرو اوست که به خدا و روز واپسین امید دارد و خدا را بسیار یاد مى‏کند. آرى آن حضرت بهترین مقتدا و اسوه مؤمنان است.
  • گروه خبری : مصاحبه
  • کد خبر : 5341
کلمات کلیدی

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید