بخش اول

جنگ صهیونیست‌ها علیه فلسطین، هرگز به میدان‌های نبرد و درگیری‌های نظامی محدود نبوده است. در کنار اشغال خاک و خانه‌ها، جنگی تمام‌عیار بر ضد هویت، تاریخ و زبان فلسطینیان به‌راه افتاده است. یکی از مهم‌ترین جبهه‌های این جنگِ خاموش، میدانِ زبان و نام‌گذاری‌ست؛ جایی که صهیونیست‌ها با تغییر نام شهرها، خیابان‌ها و محله‌ها، در تلاش‌اند حافظهٔ مکانی فلسطین را پاک کنند و روایتِ خود را به‌جای آن بنشانند. این تهاجم زبانی، هدفی فراتر از یک تغییر ساده دارد؛ می‌خواهد فلسطینی را در سرزمین خودش به غریبه تبدیل کند. این اقدام را می‌توان آن در چارچوب بازتعریف هویت مکانی و حافظه تاریخی فلسطینیان تحلیل کرد.

 نام‌های جغرافیایی صرفاً ابزار شناسایی مکان نیستند، بلکه حامل پیشینه تاریخی، فرهنگی و خاطره جمعی‌اند؛ ازاین‌رو حذف آنها از فضای رسمی می‌تواند به تضعیف حضور نمادین هویت عربی در سرزمین فلسطین منجر شود. این مسئله در ادبیات فلسطینی نیز بازتاب یافته است. محمود درویش از خیابانی در حیفا با نام عربی «المتنبی» یاد می‌کند که نام آن به صورت عبری «مونته نو» درآمده است؛ تغییری که در متن ادبی، نشانه‌ای از حذف نام عربی و بازتعریف هویت مکان تلقی می‌شود.

 همچنین امیل حبیبی در رمان «مذکریاتی» با بیان کاربرد عناصر عبری «رام» به معنای «بلند» و «اور» به معنای «نور/چراغ» در بافت عربی، وضعیت تماس و نفوذ زبانی را بازنمایی می‌کند. شاکر النابلسی نیز به مواجهه نویسندگان فلسطینی با این نام‌های عبری توجه دارد. بر این اساس، تغییر نام‌ها و نفوذ عناصر زبانی را می‌توان نمونه‌ای از پیوند زبان، قدرت، فرهنگ، هویت و حافظه تاریخی در مسئله فلسطین دانست. 

ازاین‌رو، مقابله با این نوع تهاجم فرهنگی و زبانی، مستلزم حفظ و احیای نام‌های تاریخی و عربی مکان‌ها، مستندسازی میراث زبانی و فرهنگی فلسطین، تقویت حضور این نام‌ها در ادبیات و پژوهش‌های علمی و افزایش آگاهی نسل‌های جدید نسبت به پیشینه تاریخی و هویتی سرزمین است؛ زیرا صیانت از نام‌ها، در حقیقت بخشی از صیانت از حافظه، هویت و میراث فرهنگی یک ملت است.