مدیرمسئول مجله «مطالعات سبکشناختی قرآن کریم»:
نشریات دانشگاه علوم ومعارف قرآن کریم با رویکردهای روز، نظاممند و منطبق با استانداردهای دانشگاهی منتشر می شوند
دکتر عسگر بابازاده اقدم، مدیرمسئول مجله «مطالعات سبکشناختی قرآن کریم»، با اشاره به کسب رتبه الف این نشریه در ارزیابی سال ۱۴۰۵ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، این موفقیت را نقطه عطفی در فعالیتهای پژوهشی دانشگاه دانست و به تشریح عوامل مؤثر در این دستاورد، رویکرد علمی نشریه و برنامههای آینده آن پرداخت.
به گزارش ایحا، دکتر عسگر بابازاده اقدم گفت: کسب رتبه الف در ارزیابی نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بالاترین جایگاه کیفی در نظام ارزیابی نشریات کشور است و نشاندهنده انطباق نشریه با استانداردهای سختگیرانه علمی، پژوهشی و اخلاقی وزارت علوم است.
دکتر بابازاده اقدم افزود: این موفقیت برای دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم یک نقطه عطف راهبردی در حوزه پژوهش محسوب میشود و کارآمدی سیاستهای کلان پژوهشی دانشگاه در حمایت از نشریات تخصصی را نشان میدهد. همچنین بیانگر آن است که دانشگاه توانسته در عرصههای نوین علوم قرآنی و پژوهشهای زبانشناختی، جایگاه علمی خود را تثبیت کند.
مدیرمسئول مجله «مطالعات سبکشناختی قرآن کریم» تصریح کرد: این دستاورد به جامعه علمی کشور نشان میدهد که پژوهشهای قرآنی در این دانشگاه صرفاً به روشهای سنتی محدود نیست، بلکه با رویکردهای روز، نظاممند و منطبق با استانداردهای دانشگاهی دنبال میشود. این موضوع مایه مباهات جامعه دانشگاهی و حوزوی است.
وی با اشاره به شاخصهای مؤثر در کسب رتبه الف اظهار کرد: رعایت دقیق اخلاق نشر، سرعت و دقت در فرایند داوری همتا، نظم و استمرار در انتشار بهموقع شمارههای نشریه و ارتقای ضریب تأثیر و میزان استناد به مقالات، از مهمترین شاخصهای مورد تأکید وزارت علوم است.
این مدیر مسئول افزود: مجله ما در زمینه اصالتسنجی مقالات، استفاده از سامانههای پیشرفته مشابهتیاب، جذب مقالات با رویکردهای بینرشتهای و روشمند و پرهیز از پذیرش مقالات کلیشهای و تکراری عملکرد قابلتوجهی داشته است. تلاش کردیم مقالاتی را منتشر کنیم که بهجای تکرار مباحث پیشین، پاسخگوی مسائل نوپدید در حوزه مطالعات قرآنی باشند.
بابازاده اقدم ادامه داد: تنوع جغرافیایی نویسندگان و داوران از دانشگاههای مختلف کشور و حضور اعضای برجسته ملی و بینالمللی در هیئت تحریریه نیز در ارتقای کیفیت نشریه و کسب امتیازات لازم مؤثر بوده است. همچنین در دوره اخیر، مجله به رتبه کیفی Q2 دست یافته و اچایندکس ۲ را کسب کرده است.
وی درباره اقدامات انجامشده برای اصلاح ساختار مدیریتی و ارتقای فرایندهای اجرایی مجله گفت: برای دستیابی به این جایگاه، به تغییرات ساختاری و اتخاذ رویکردی نو در مدیریت نشریه نیاز داشتیم. نخستین اقدام، الکترونیکیکردن کامل ساختار مجله و شفافسازی فرایندهای آن از طریق سامانه نشریات بود. این اقدام موجب شد مقالات درگیر بروکراسی اداری نشوند و مراحل بررسی آنها با نظم و شفافیت بیشتری انجام شود.
این استاد دانشگاه افزود: در گام دوم، فرایند داوری را نظاممند کردیم. تقریباً تمام مقالات به دستکم دو داور متخصص و بیطرف سپرده میشوند و در برخی موارد، متناسب با موضوع مقاله و تشخیص علمی، از سه داور استفاده میکنیم تا محتوا و ساختار مقاله بهطور دقیق ارزیابی شود.
مدیرمسئول مجله «مطالعات سبکشناختی قرآن کریم» ادامه داد: بازنگری در آییننامه داوری و بهرهگیری از دیدگاههای مشورتی اعضای هیئت تحریریه در مراحل مختلف بررسی مقاله نیز از دیگر اقدامات ما بوده است. بهمحض دریافت مقاله، آن را برای اعضای هیئت تحریریه ارسال میکنیم تا درباره کیفیت و ظرفیت علمی آن اظهارنظر کنند.
وی با اشاره به تلاش برای کاهش زمان داوری مقالات بیان کرد: یکی از اولویتهای ما کاهش زمان داوری بدون چشمپوشی از دقت علمی بوده است. با اطمینان میتوانم بگویم که مجله ما در شمار معدود نشریات حوزه علوم انسانی و الهیات کشور قرار دارد که نتیجه داوری مقاله را معمولاً ظرف یک ماه تا ۴۰ روز به نویسنده اعلام میکند.
وی افزود: ارتقای کیفیت ویراستاری علمی و ادبی مقالات و پایش مستمر آنها از نظر اصالت علمی و رعایت موازین اخلاق نشر نیز از دیگر اقدامات مهم بوده است. این فرایندها را با حساسیت دنبال کردهایم تا استانداردهای کیفی نشریه بهطور مستمر ارتقا یابد.
دکتر بابازاده اقدم با تشریح ضرورت تأسیس این نشریه اظهار کرد: حوزه مطالعات قرآنی با وجود پیشینه غنی خود، همچنان به گذار از پژوهشهای صرفاً سنتی و شیوههای کلاسیک بهسوی مطالعات نوین، روشمند و متناسب با تحولات علمی نیاز دارد. این ضرورت در حوزه مطالعات زبانشناختی و ادبی مدرن اهمیت بیشتری پیدا میکند.
وی افزود: مجله «مطالعات سبکشناختی قرآن کریم» با پیشنهاد و تأکید استادانی همچون دکتر امانی، معاون پژوهشی وقت، و استاد دکتر خلیل پروینی، برای پاسخگویی به این خلأ علمی تأسیس شد.
دکتر بابازاده اقدم درباره تمایز این نشریه با دیگر مجلات قرآنی گفت: وجه تمایز اصلی نشریه، تمرکز تخصصی بر سبکشناسی قرآن کریم و بهرهگیری از رویکردهای نوین علمی است. تحلیل گفتمان انتقادی، نشانهشناسی و رویکردهای مختلف سبکشناسی، از جمله سبکشناسی ادبی، زبانی، فکری، لایهای و شناختی، در شمار زمینههای مورد توجه ما قرار دارند. همچنین از نظریههای روز ادبی و روشهای جدید تحلیل متن بهره میگیریم.
وی تصریح کرد: در حالی که بسیاری از نشریات قرآنی بیشتر به مباحث کلامی، فقهی یا تفسیری با رویکردهای سنتی میپردازند، نشریه ما میکوشد ساختار متن قرآن کریم را با ابزارهای نوین تحلیل متن بررسی کند و ابعاد زیباییشناختی و وجوه اعجاز بیانی و ساختاری کلام الهی را با زبانی علمی و دانشگاهی تبیین کند.
مدیرمسئول مجله «مطالعات سبکشناختی قرآن کریم» با تأکید بر ظرفیت قرآن کریم برای مطالعات میانرشتهای گفت: قرآن کریم متنی بینظیر است که ظرفیت بررسی و کاوش از منظر تمامی علوم انسانی را دارد. من در کلاسهای کارشناسی ارشد مربوط به اعجاز و زیباییشناسی قرآن نیز این ظرفیت را به دانشجویان یادآوری میکنم.
وی افزود: نشریه ما با ترویج رویکردهای میانرشتهای تلاش دارد نقش پیشران را در توسعه پژوهشهای نوآورانه ایفا کند. در این مسیر، پژوهشگران را به بهرهگیری از نظریههای نقد ادبی در سنتهای فکری غرب و شرق، روانشناسی ادبی، جامعهشناسی زبان و علوم شناختی در کنار دانشهای اسلامی تشویق میکنیم تا زمینه کشف ابعاد کمتر شناختهشده آیات الهی فراهم شود.
وی ادامه داد: معتقدم مطالعات میانرشتهای به پژوهشگران کمک میکند تا پاسخ پرسشهای انسان معاصر را از دل متن مقدس استخراج کنند. هدف ما صرفاً حفظ روشهای پیشین نیست، بلکه میخواهیم ادبیات علمی جدیدی تولید کنیم که امکان گفتوگو و رقابت با مجلات معتبر بینالمللی در حوزه مطالعات متون دینی و دیگر زمینههای مرتبط را داشته باشد.
دکتر بابازاده اقدم درباره تأثیر کسب رتبه الف بر آینده نشریه اظهار کرد: این رتبه پیامدهای مثبتی برای پویایی علمی مجله به همراه خواهد داشت. چندین سال برای دستیابی به این جایگاه تلاش کردهایم و معتقدم ظرفیت کسب آن را از سال ۱۴۰۲ نیز داشتیم، اما تغییرات و سیاستهای اعمالشده در روند ارزیابی نشریات در ستاد وزارت علوم، موجب شد دستیابی به این جایگاه با تأخیر همراه شود.
وی افزود: اعتبار نشریه یکی از شاخصهایی است که پژوهشگران برجسته، اعضای هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی هنگام انتخاب محل انتشار مقالات خود به آن توجه میکنند. بنابراین، ارتقای رتبه مجله میتواند بر کمیت و کیفیت مقالات دریافتی و محتوای علمی آنها تأثیر بگذارد.
وی ادامه داد: پژوهشگران با اطمینان بیشتری آثار دقیق و بنیادین خود را برای انتشار به نشریه ارسال خواهند کرد، زیرا میدانند مقالات در بستری معتبر و با رعایت استانداردهای علمی بررسی میشوند و فرایند داوری نیز از سرعت مناسبی برخوردار است.
مدیرمسئول مجله «مطالعات سبکشناختی قرآن کریم» بیان کرد: در سطح ملی و بینالمللی، کسب این رتبه میتواند به افزایش استناد به مقالات، تسهیل نمایهشدن نشریه در پایگاههای معتبر بینالمللی مانند اسکوپوس و تقویت دیپلماسی علمی دانشگاه کمک کند. گسترش ارتباط با پژوهشگران داخلی و خارجی و افزایش اعتبار و شناختهشدن مجله نیز از دیگر پیامدهای مورد انتظار است.
وی با اشاره به برنامههای آینده نشریه برای حفظ رتبه الف گفت: حفظ رتبه الف برای هر نشریهای بهمراتب دشوارتر از کسب آن است. ازاینرو، برنامه راهبردی ما برای آینده بر سه محور اصلی استوار است.
او افزود: محور نخست، ارتقای مستمر کیفیت و اعمال سختگیری علمی بیشتر در پذیرش مقالات است. هدف ما این است که تنها آثاری منتشر شوند که از نظر علمی راهگشا، مسئلهمحور و دارای نوآوری باشند و بتوانند به توسعه دانش در حوزه مطالعات سبکشناختی قرآن کریم کمک کنند.
بابازاده اقدم محور دوم برنامههای آینده را بینالمللیسازی نشریه دانست و گفت: در این زمینه، جذب مقالات و داوران خارجی، گسترش همکاری با پژوهشگران کشورهای مختلف، از جمله کشورهای غیر اسلامی، و انتشار مقالات به زبانهای زنده دنیا، بهویژه زبان عربی، را دنبال میکنیم. همچنین تلاش خواهیم کرد زمینه حضور مؤثرتر نشریه در پایگاههای استنادی معتبر جهانی فراهم شود.
وی افزود: محور سوم، بهرهگیری از فناوریهای نوین در فرایند انتشار است. استفاده از هوش مصنوعی برای بهبود ارزیابیهای اولیه مقالات، با رعایت ملاحظات تخصصی و علمی، به زیرساختها و برنامهریزی کارشناسی نیاز دارد. بهبود سامانههای جستوجو و شناسایی اشکالات مقالات و ارتقای وبسایت مجله نیز در برنامه ما قرار دارد.
در حال حاضر، وبسایت دوزبانه نشریه وجود دارد و توسعه قابلیتهای آن میتواند در افزایش دسترسی مخاطبان داخلی و خارجی مؤثر باشد.
وی در پایان تأکید کرد: اجرای این برنامهها به پشتیبانی زیرساختی و حمایت مسئولان دانشگاه، بهویژه رئیس دانشگاه و معاون پژوهشی، نیاز دارد. با کسب رتبه الف، در ادامه مسیر مصممتر شدهایم و امیدواریم با حمایت دانشگاه بتوانیم مجله «مطالعات سبکشناختی قرآن کریم» را به مرجعی برجسته و اثرگذار در حوزه سبکشناسی قرآن در جهان اسلام تبدیل کنیم.
نظر دهید