• تاریخ انتشار : 1401/03/21 - 10:24
  • تعداد بازدید : 82
  • زمان مطالعه : 5 دقیقه
از سوی هیات علمی دانشکده علوم قرآن شیراز تبیین شد:

بررسی سیره مردمی امام رضا(ع)

عضو هیأت علمی دانشکده علوم قرآنی شیراز در خصوص بررسی خصوصیات رفتاری امام رضا (ع)گفت و گو کرد.

به گزارش ایحا از شیراز، دکتر مجید صادقی مزیدی عضو هیأت علمی دانشکده علوم قرآنی شیراز به مناسبت میلاد امام رضا (ع)  در خصوص بررسی بررسی سیره علمی و عملی مردمی بودن امام رضا(ع) گفت: امام رضا (ع) شخصیت کامل انسانی می باشد که سیره آن حضرت در رفتار فردی یا اجتماعی برگرفته از دین و قرآن می باشد، با توجه به اینکه آن حضرت در میان مسلمانان و شیعیان به ویژه مردم ایران جایگاه ویژه ای دارند لذا توجه به سیره ایشان در ابعاد مختلف اهمیت و ضرروت زیادی دارد. از جمله سیره آن حضرت می توان سیره اجتماعی ایشان بر شمرد که جهات و حوزه های متنوعی را دربردارد و سیره اجتماعی ایشان به گونه ای مختلفی در رفتار و گفتارشان نمود دارد.

وی  اظهار کرد: یکی از سیره های اجتماعی آن حضرت را می توان مردم گرایی و مردمی بودن ایشان دانست. مهرورزی به مردم از مهمترین جلوه های سیره اجتماعی حضرت است. از جمله ویژگی های برجسته زندگی آن حضرت، مهرورزی و رأفت ایشان در تعامل و برخورد با مردم است . مهربانی ایشان و رأفت آن حضرت به گونه ای بود که نه تنها دوستان بلکه مخالفان و دشمنان خود را نیز مجذوب خود می کرد. علاوه بر سیره عملی، سخنان آن حضرت نیز ناظر به شیوه های برخورد مهربانانه با مردم است که همگی بر مردمی بودن رفتار و گفتار آن حضرت دلالت دارد .

دکتر صادقی افزود: ایشان در برخورد مردم با یکدیگر نه تنها مهرورزی را مورد توجه و تاکید داشتند بلکه هر گونه مردم آزاری به ویژه با همسایگان را مصداق مانع انتساب افراد به اهل بیت می دانند و می فرماید: « لیس منّا من لمْ یأمن جاره بوائقه » از ما نیست که همسایه اش از شر او در امام نباشد (عیون اخبار الرضا /ج2/ص24)

وی قدردانی از مردم از دیگر ویژگی های مهم سیره اجتماعی حضرت عنوان کرد و گفت: یکی از مهمترین عوامل مردم دار بودن، برخورد مناسب با مردم و توجه به نیکی ها و مهارت سپاسگزاری از آنها و ترویج گسترش این سنت دین در میان مردم است زیرا این امر نه تنها به گسترش ارتباطات مردمی و توسعه مکارم اخلاقی می انجامد بلکه جامعه را به سمت موفقیت و افزایش امور اخلاقی سوق می دهد. اهمیت و جایگاه قدردانی از مردم نزد امام رضا (ع) به حدی است که ایشان توجه به این مقوله را در زمره قدردانی از خداوند دانسته و می فرماید:« منْ لمْ یشْکر الْمنْعم من الْمخْلوقین لمْ یشْکر اللّه عزّ و جلّ» هر کس از خوبی مردم تشکر نکند از خداوند متعال تشکر نکرده است.( مسند الامام الرضا، ج1،ص299)

دکتر صادقی افزود: صله رحم دیگر ویژگی مهم حضرت رضا علیه سلام است. از جلوه های عملی مردم داری می توان صله رحم و برقراری روابط اجتماعی مطلوب با خویشان و نزدیکان برشمرد. خداوند متعال در آیات قرآن به این مهم توجه کرده و می فرماید: « واتّقوا اللّه الّذی تساءلون به والْأرْحام ۚ إنّ اللّه کان علیْکمْ رقیبًا»  : (از خدایی که به نام او از یکدیگر درخواست دارید پروا کنید و از قطع رابطه با خویشان بپرهیزید یقینا خدا همواره بر شما حافظ و نگهبان است)نساء/1

عضو هیات علمی دانشکده علوم قرآنی شیراز بیان کرد: صله رحم به عنوان یک رابطه اجتماعی در سیره عملی و علمی امام رضا (ع) در طول عمر مبارک ایشان به خوبی می توان مشاهده نمود . آن حضرت علاوه بر اینکه در کلامشان به اهمیت ارتباط با خویشان و نزدیکان می پردازد، خودداری از آزار خویشان و نزدیکان و عدم مردم آزاری را بهترین صله رحم می داند و می فرماید: «صل رحمک ولو بشربةٍ من الماء وأفضل ما توصل به الرّحم کفّ الأذی»  پیوند خویشی نگه دار گرچه با جرعه ای آب باشد، بهترین وسیله ای که با آن صله رحم به جای آورده می شود خود داری از آزار رساندن به خویشاوندان است ( الکافی /ج2/ص151). یا در جای دیگر می فرماید: با همگان صله رحم و احترام داشته باشید «وقّروا کبارکم وارحموا صغارکم وصلوا ارحامکم» به بزرگترهایتان احترام بگذارید و با کوچکترها مهربان باشید و صله رحم نمایید( عیون اخبار الرضا/ج1/ص295)

صادقی در ادامه بیان کرد: دوستی و همدلی با دیگران از ویژگی ها بارز و مهم امام علی ابن موسی الرضا علیه السلام و از نشانه های مردم دار بودن ایشان است. اجتماعی بودن انسان مقوله ای است که اسلام به آن توجه ویژه داشته است زیرا انسان ها در تعامل با یکدیگر قادرند نیازهای پیچیده، گسترده و متنوع خود را پاسخ دهند. یکی از مهمترین لوازم ارتباط بین انسانها، گزینش و انتخاب دوستان و همدل بودن آنها با یکدیگر است. از امام رضا (ع) درباره خوشی دنیا سؤال شد ایشان فرمودند: « سعة المنزل و کثرة المحبّین» وسعت منزل و دوستان فراوان. یا در جایی دیگر ارزش دوستی و دیدار با دوستان را برابر با زیارت اهل بیت دانسته و می فرماید:«کسی که نمی تواند به زیارت ما اهل بیت نائل شود پس زیارت کند نیکان از دوستان ما که ثواب زیارات ما برایش ثبت می شود و کسی که بخواهد صله ما نماید و نتواند پس به یکی از نیکان و از دوستان ما صله نماید که ثواب صله ما ثبت می شود» ( گناهان کبیره به نقل از بحارالانوار/ج1ص172)

دکتر صادقی اظهار کرد: همدلی نیز یکی از مصادیق سیره امام رضا(ع) در رفتار مردمی بودن ایشان می باشد که این همدلی در واقع درک احساسات افراد و مشارکت با آنها می باشد که از جمله آثار آن می تواند پیوند قلبی با یکدیگر، اعتماد و اطمینان به یکدیگر و تحمل مشکلات و سختی های را بر شمرد. این همدلی را می توان هم در سیره عملی و هم علمی آن حضرت مشاهده کرد به عنوان نمونه زمانی که یونس عبدالرحمن که از دوست داران حضرت بودند غمگین و گریان نزد ایشان رسید و از رفتار و گفتار نادرست برخی اطرافیان گلایه کرد. امام فرمود: «ای یونس ، غمگین مباش بگذار مردم هرچه می خواهند بگویند این گونه مسائل و صحبت ها اهمیتی ندارد زمانی که امام تو از تو راضی باشد جای نگرانی و ناراحتی نیست»(مسند الارضا /ج2/ص456)

استاد دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در پایان بیان کرد: نمونه های مختلفی از همدلی ایشان در کلام و گفتار آن حضرت به ویژه با فقرا و نیازمندان دیده می شود. ایشان در این زمینه می فرماید:« من فرّج من مؤمنٍ، فرّج اللّه عن قلبه یوم القیامه » هر کس گره از کار مومنی بگشاید خداوند در قیامت اندوهش را می زداید.( اصول کافی /ج2/ص200).

 

  • گروه خبری : مصاحبه,کل اخبار
  • کد خبر : 6736
کلمات کلیدی

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید