به گزارش ایحا دکتر زهره اخوان مقدم دانشیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، در خصوص اهمیّت شرکت در مراسم تشییع امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای‌ (قدّس‌الله‌نفسه‌الزکیه)، یادداشتی در اختیار ایحا قرار داده است که در ادامه می خوانیم:

 از مواردی که در تعالیم اسلام مورد تأکید قرار گرفته، شرکت مؤمنان در تشییع اموات است. هر مؤمنی که دعوت حق را لبیک می‌گوید حقی بر گردن اقوام و آشنایان دارد، که او را با احترام تکفین و دفن کنند. تشییع مؤمن علاوه بر حقی که بر گردن نزدیکان دارد، به نفع مشایعت‌کنندگان نیز هست زیرا پیامبر(ص) فرمودند: « إنّ أوّلَ ما یُجازى بهِ المؤمنُ بعدَ مَوتهِ أن یُغفَرَ لجَمیعِ مَن تَبِعَ جَنازَتَهُ». یعنی نخستین پاداشى که بعد از مرگ مؤمن، به او داده مى شود، این است که همه تشییع‌کنندگان جنازه اش آمرزیده مى شوند.

نیز پیامبر در روایتی دیگر آنجا که از اهمیت چهار عمل مهم سخن می‌گویند، می‌فرمایند: «براى نیکى به پدر و مادرت، مسافت دو ساله بپیما. براى به جا آوردن صله رحم، مسافت یک ساله بپیما. براى عیادت بیمار، یک میل راه بپیما و براى شرکت در تشییع جنازه، دو میل راه بپیما» که نشان از اهمیت این اعمال صالحه دارد، حتی اگر زحمت رفت و آمد آن زیاد باشد. در حدیثی دیگر امام باقر(ع) فائدة مهم تشییع جنازه مؤمن را یادآوری مرگ و معاد می‌شمارند که اهمیت این یادآوری و معادمحوری، بر کسی پوشیده نیست، زیرا در مسیر «انسان‌سازی» و به تَبَع «جامعه‌سازی» بازدارنده‌ای چون یاد مرگ و یاد آخرت وجود ندارد.

حال اگر مؤمنی که از دنیا رفته، یکی از عالمان باشد اهمیت امر دوچندان می‌شود زیرا در مکتب اسلام احترام به عالمان و دانشمندان به خودی خود موضوعیت دارد، تا آنجا که پیامبر(ص) می‌فرمایند: «اَکْرِمُوا الْعُلَماءَ فَاِنَّهُمْ وَرَثَةُ الْاَنْبِیاءِ فَمَنْ اَکْرَمَهُمْ فَقَدْ اَکْرَمَ اللهَ وَرَسُولَهُ»، یعنی دانشمندان را گرامی بدارید که آنها وارثان پیامبرانند و هر که آنان را احترام نماید، خدا و رسولش را احترام نموده است.

حال اگر مؤمنی که از دنیا رفته، شهید راه دین باشد اهمیت تشییع او روشن است. از آیت‌الله وحید بهبهانی؛ آن عالم جلیل‌القدر و مرجع عصر، پرسیدند که چگونه به این مقام رسیده‌ای؟ فرمود: اگر به جایی رسیده‌ام، مرهون احترامی است که برای فقها و علمای اسلام گذاشته‌ام. نیز فرزند حضرت آیت‌الله العظمی حائری بنیانگذار حوزه‌ علمیه قم، از پدرش نقل کرده که فرمود: توفیقاتی که در زندگی نصیب من شد و در پرتو آنها توانستم حوزه را تشکیل دهم، همه مرهون خدماتی است که به استادم؛ مرحوم سید محمد فشارکی (رحمةالله) کرده‌ام. زمانی ایشان به شدت بیمار شدند و کار بدان‌جا کشید که من مدت شش ماه پرستاری کردم و بدین عمل افتخار می‌نمودم.

سیرة اهل‌بیت(ع) نیز در بزرگداشت دانشمندان خواندنی و شنیدنی است. به عنوان نمونه از روش عملی امام دهم یاد کنیم. یکی از فقهای شیعه بر امام‌ هادی(ع) وارد گردید، در حالی‌که جمعی از علویین و بنی‌هاشم در محضر امام بودند. حضرت به آن عالم احترام نمود و جای خود را به او داد. این کار بر علویین و بنی‌هاشم گران آمد. یکی از آنها نتوانست تحمل کند، به خدمت امام هادی رفت و عرض کرد: «یابن رسول الله! آیا شما یک عالم را بر بنی‌هاشم مقدّم می‌داری؟» حضرت فرمود: مگر خداوند در قرآن نفرموده: 

«...یَرْفَعِ اللهُ الَّذینَ امَنُوا مِنْکُمْ وَ الَّذینَ اُوتُوا العِلْمَ دَرَجاتٍ..» خداوند، مؤمنان و عالمان را بر دیگران به درجاتی برتری داده است.» پس چرا ناراحتید از اینکه من یک عالم را به خاطر اینکه خداوند او را بالا برده و عظمت داده برتری داده‌ام؟ این عالم فلان ناصبی را با اقامه‌ دلیل و برهان محکوم کرده است و این فضیلت بزرگی است. عملکرد امام هادی(ع) چندین درس بزرگ دارد که مقال را گنجایش آن نیست و دفاع از ساحت عظیم «ولایت اهل‌بیت» و «امامت» مهم‌ترین آنهاست.

 بر اساس نکات مهمی که بیان شد، اهمیت تشییع «رهبر شهید» روشن می‌شود. جائی که غیر ایرانی‌ها برای این مهم اقدام می‌کنند، مردم ایران باید سنگ تمام بگذارند.

امید که این تشییع با ابهت تمام برگزار شود و خار چشم دشمنان ایران گردد و مایة عزت ایران عزیز و ملت فداکارمان باشد، ولی به مناسبت ایام شهادت امام حسین(ع) یاد کنیم از شهیدی که هم امام منصوب الهی بود، هم در اوج علم و دانش بود، هم در نهایت ادب و اخلاق بود، هم کوه عطوفت و مهربانی نسبت به مؤمنان بود، و هم مظلومانه با لب تشنه شهید شد، ولی بدن مطهر و نازنینش سه روز زیر آفتاب بدون دفن و کفن و تشییع رها شد. دلها بسوزد بر مظلومیت سیدالشهدا امام حسین به علی بن ابیطالب علیه آلاف السلام. خدا رهبر شهیدمان و همراهان ایشان را با سیدالشهدا محشور فرماید.

 

زهره اخوان مقدم

دوشنبه ۸ تیر ۱۴۰۵

۱۴ محرم ۱۴۴۸