«السَّلامُ عَلَى الْجَوادِ الْأَئِمَّةِ، وَ مَصباحِ الْهُدى وَ سَفینَةِ النَّجاة»

 

 

دکتر فاطمه کاظم‌ زاده رئیس دانشکده علوم قرآنی تهران به مناسبت سالروز شهادت امام جواد(ع) نوشت: حضرت امام محمد تقی، امام جواد علیه‌السلام، یکی از درخشان‌ترین چهره‌های علم، معرفت و هدایت در تاریخ اسلام است؛ امامی که با وجود عمر کوتاه، افقی بلند از اندیشه دینی، گفت‌وگوی علمی و تربیت معرفتی را پیش روی جهان اسلام گشودندو الگویی ماندگار از پیوند «امامت» و «دانش» را به نمایش گذاشتند.

امام جواد علیه‌السلام در روزگاری حساس و پرآشوب، که جریان‌های فکری گوناگون و شبهات اعتقادی در فضای علمی جامعه اسلامی رو به گسترش بود، با اتکا به علم الهی و حکمت اهل‌بیت علیهم‌السلام، نقش بی‌بدیلی در صیانت از معارف ناب اسلامی ایفا کردند. آن حضرت نشان دادند که امامت، منصبی الهی و برخاسته از علم و حکمت ربانی است و هدایت جامعه اسلامی بر پایه علم لدنی، عصمت و شایستگی الهی امام تحقق می‌یابد.

 

مناظرات علمی امام جواد علیه‌السلام، به‌ویژه گفت‌وگوهای عمیق و استدلالی ایشان با دانشمندان و فقیهان عصر، بخش مهمی از میراث تمدنی اسلام را تشکیل می‌دهد. این مناظرات نمودی روشن از اخلاق علمی، استدلال متقن، سعه صدر و گفت‌وگوی مبتنی بر عقلانیت و حقیقت‌جویی به شمار می‌روند. امام جواد علیه‌السلام در فضایی که گاه علم در خدمت قدرت و سیاست قرار می‌گرفت، با تکیه بر حقیقت و کرامت انسانی، شأن واقعی دانش را احیا کردند و به جامعه اسلامی آموختند که علمِ بدون اخلاق و معرفت، راهگشای سعادت نخواهد بود.

امروز جامعه علمی و قرآنی ما بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازخوانی سیره علمی آن امام همام است. دانشگاه‌ها، مراکز علمی و نهادهای فرهنگی باید از مکتب علمی امام جواد علیه‌السلام، روحیه آزاداندیشی، گفت‌وگوی عالمانه، دقت در فهم دین و توجه به کرامت مخاطب را بیاموزند. آن حضرت با وجود همه فشارهای سیاسی و محدودیت‌های اجتماعی، چراغ علم و معرفت را روشن نگاه داشتند و نشان دادند که فرهنگ اهل‌بیت علیهم‌السلام همواره بر پایه تعقل، عدالت و هدایت استوار است.

بی‌تردید، توجه به سیره علمی امام جواد علیه‌السلام می‌تواند در تقویت هویت دینی نسل جوان، گسترش فرهنگ پژوهش قرآنی و تعمیق پیوند میان حوزه و دانشگاه نقشی مؤثر و الهام‌بخش ایفا کند. امروز رسالت مراکز آموزش عالیِ علوم قرآنی آن است که با تأسی به روش علمی اهل‌بیت علیهم‌السلام، مسیر تولید علم نافع، اخلاق‌مدار و تمدن‌ساز را دنبال کنند.